Povodom 5. februara, Dana sjećanja na sve ubijene i ranjene građane Sarajeva i 32. godišnjice masakra na pijaci Markale, u Rektoratu Univerziteta u Sarajevu predstavljen je kapitalni istraživački projekat – interaktivna mapa “Granatiranje Sarajeva u vrijeme opsade”.
Autorica ovog naučnog rada je dr. sc. Merisa Karović-Babić, viša naučna saradnica Instituta za istraživanje zločina protiv čovječnosti i međunarodnog prava UNSA. Mapa od danas predstavlja najobuhvatniju bazu podataka o masovnim zločinima počinjenim nad civilima tokom 1.425 dana opsade.
116 lokacija, hiljade sudbina
Interaktivna mapa dokumentuje zločine na 116 lokacija u Sarajevu na kojima je ubijeno troje ili više civila u jednom napadu. Svaka tačka na mapi donosi:
- Identitet žrtava: Imena, očeva imena, datume rođenja i porodične veze.
- Historijski kontekst: Detaljan opis okolnosti pod kojima je pala granata.
- Autentične materijale: Fotografije i snimke sa mjesta zločina (neki se objavljuju prvi put), kao i prikaze današnjeg izgleda tih lokacija.
- Podatke o ranjenima: Informacije o osobama koje su preživjele sa trajnim invaliditetom.
Markale kao bolni simbol
Mapa je strukturirana po općinama, a simbolično je prvi prikazan masakr na pijaci Markale počinjen 5. februara 1994. godine. Autorica Karović-Babić ističe da je ovo najtužniji dan u modernoj historiji grada, kada je od jedne granate ubijeno 68 građana, dok ih je 138 ranjeno.
“Ovaj trenutak trajno je obilježio živote preživjelih i njihovih porodica, ali i živote svih nas koji smo preživjeli opsadu,” poručila je autorica tokom konferencije.
Alat protiv manipulacije i zaborava
Direktor Instituta, Muamer Džananović, naglasio je da je glavni cilj projekta objektivizacija historijskih činjenica. U vremenu kada se istinom često manipuliše, ova mapa nudi neumoljive dokaze zasnovane na sudskoj i policijskoj dokumentaciji, medicinskim evidencijama i svjedočenjima očevidaca.
Sadržaj je prilagođen tako da ga mogu koristiti i djeca u edukativne svrhe, čime se želi osigurati da buduće generacije imaju pristup provjerenim podacima o opsadi.
Budućnost projekta: Više jezika i širenje baze
Ovo je tek prva faza projekta. Planirano je proširenje mape podacima o svim pojedinačnim zločinima, kao i prevod na više stranih jezika kako bi istina o Sarajevu bila dostupna cijelom svijetu. Institut je već uputio dopise nadležnim institucijama i Turističkoj zajednici KS radi daljeg razvoja i promocije ovog jedinstvenog digitalnog arhiva.
Mapa je dostupna svim građanima na službenoj web-stranici Instituta za istraživanje zločina protiv čovječnosti i međunarodnog prava UNSA.
