Na današnji dan, 8. aprila, obilježava se 34. godišnjica formiranja Teritorijalne odbrane Republike Bosne i Hercegovine – strukture koja je predstavljala temelj iz kojeg je kasnije izrasla Armija Republike Bosne i Hercegovine.
Tim povodom, u programu „Sarajevsko jutro“ govorili su članovi Udruženja za zaštitu imena i očuvanje tradicije teritorijalne odbrane FBiH , Ismet Poljo i Hamed Rišljanin, prisjećajući se ključne uloge Teritorijalne odbrane u prvim danima agresije na Bosnu i Hercegovinu.
Poljo je naglasio da Teritorijalna odbrana nije formirana 8. aprila 1992. godine, već da je tog datuma izvršena njena transformacija i preimenovanje u Teritorijalnu odbranu Republike Bosne i Hercegovine. Istakao je da je riječ o strukturi koja je postojala i ranije, kao dio sistema opštenarodne odbrane bivše Jugoslavije, te da je predstavljala jedinu legalnu oružanu silu Republike Bosne i Hercegovine u tom trenutku.
„Dobila je zadatak da objedini sve patriotske snage u Bosni i Hercegovini u pripremi i borbi protiv nadolazeće agresije“, kazao je Poljo.
Govoreći o okolnostima koje su prethodile aprilu 1992. godine, Rišljanin je podsjetio na složenu političko-sigurnosnu situaciju u regionu nakon višestranačkih izbora, te eskalaciju sukoba u Sloveniji i Hrvatskoj, što se neminovno reflektovalo i na Bosnu i Hercegovinu.
„Bila je evidentna koncentracija jedinica JNA na teritoriji Bosne i Hercegovine, a prvi incidenti su već nagovještavali da zemlja neće izbjeći rat“, rekao je Rišljanin.
Dodao je da je Predsjedništvo Republike Bosne i Hercegovine 8. aprila donijelo niz ključnih odluka, uključujući promjenu naziva države, reorganizaciju Štaba Teritorijalne odbrane, kao i upute za djelimičnu mobilizaciju, čime su stvorene pretpostavke za institucionalnu odbranu zemlje.
Sagovornici su istakli i da je Teritorijalna odbrana, uprkos nedostatku naoružanja, imala značajnu prednost u obučenom kadru. Poljo je podsjetio da je prije početka rata donesena odluka o izmještanju naoružanja Teritorijalne odbrane u skladišta Jugoslovenske narodne armije, što je, kako je naveo, značajno oslabilo njene kapacitete.
„Kadar je ostao, ali bez adekvatne opreme. Uprkos tome, organizacija je uspjela okupiti patriotske snage i, zajedno s Ministarstvom unutrašnjih poslova, djelovati u zaštiti teritorije i stanovništva“, kazao je Poljo.
Uprkos izuzetno teškim okolnostima, Teritorijalna odbrana Republike Bosne i Hercegovine odigrala je ključnu ulogu u organizovanju otpora i postavljanju temelja za kasnije formiranje Armije Republike Bosne i Hercegovine, ostajući trajni simbol borbe za suverenitet i teritorijalni integritet države.
Više u videu:
