Gost emisije „Sarajevsko jutro“ bio je dr. Nihad Mujić, specijalista za uho, grlo i nos. Povod za razgovor bila je sve učestalija ovisnost o sprejevima za nos, problem koji pogađa veliki broj građana, a o kojem se nedovoljno govori u javnosti.
Upotreba sprejeva za nos postala je nezaobilazan dio kućne apoteke, posebno u periodima sezonskih prehlada i alergija. Ipak, ono što počinje kao trenutno olakšanje kod začepljenog nosa, vrlo brzo se može pretvoriti u ozbiljan medicinski problem koji zahtijeva dugotrajno liječenje.
Doktor Nihad Mujić, specijalista za uho, grlo i nos, objašnjava da osnovna funkcija nosa čišćenje, vlaženje i zagrijavanje zraka koji ide ka plućima biva ozbiljno ugrožena neadekvatnom upotrebom ovih preparata. Problem najčešće počinje kod stanja poput alergijskih rinitisa, upala sinusa ili polipoze, gdje je najdramatičniji simptom upravo neprohodnost disajnih puteva.
„Sluznica nosa u sebi sadrži mnoštvo kapilara i krvnih žila, čitavu mrežu, gdje kod tih upalnih i alergijskih stanja dolazi do kongestije te sluznice. Doprema se veća količina krvi u krvne žile koje nabreknu, iz njih izlazi tečnost u sluznicu, ona otiče i stvara se začepljenost nosa“, navodi dr. Mujić, pojašnjavajući da tada na scenu stupaju dekongestivni sprejevi.
Iako su ovi lijekovi izuzetno potentni i efikasni, ključno je strogo se pridržavati uputa o doziranju. Doktor upozorava da se ovi sprejevi ne smiju koristiti više od tri puta dnevno, niti duže od sedam do deset dana. Ukoliko se taj period prekorači, razvija se takozvani medikamentozni rinitis, stanje u kojem pacijent više ne može postići prohodnost nosa bez ponovne aplikacije spreja.
„Ako duže uzimamo te sprejeve, imamo takozvanu reaktivnu ili povratnu kongestiju, gdje se opet javlja otok sluznice. Tada pacijent ulazi u začarani krug gdje ne može da diše bez ponovne aplikacije tog spreja, što stvara ozbiljne promjene na samoj sluznici“, ističe dr. Mujić.
Posljedice hronične zloupotrebe ovih preparata mogu biti dramatične. Osim početne suhoće i peckanja, može doći do metaplazije ćelija, pa čak i razvoja maligniteta. Uslijed stalnog skupljanja krvnih žila, sluznica se slabije hrani, vremenom se tanji i atrofira, što direktno ugrožava i hrskavicu koja se nalazi ispod nje. Ponekad su oštećenja toliko teška da je jedino rješenje hirurški zahvat na nosnoj pregradi.
Prepoznati ovisnost nije teško, jer pacijenti postaju nerazdvojni od svoje bočice spreja. Kako navodi dr. Mujić, period između dvije aplikacije postaje sve kraći, a problem se odražava i na opšte stanje organizma: „To utiče i na raspoloženje pacijenta, na uvođenje u san, jer pacijenti često tokom noći ustaju da bi aplicirali sprej. Zbog otoka sluznice javljaju se glavobolje i pritisak u glavi, što pacijente čini izuzetno razdražljivim“.
Više u videu:
